Verslag van een bezoek aan het Rijksmuseum de Gevangenpoort

Op 11 juli hebben we met ongeveer 40 leden een bezoek gebracht aan de Gevangenpoort. We werden verdeeld in twee groepen. Na een korte introductie nam de gids ons mee in het Middeleeuwse Cellencomplex voor een rondleiding met het thema “misdaad en straf’. De andere groep begon met een bezoek aan het museum. Ooit was de Gevangenpoort de hoofdpoort van het kasteel van de graven van Holland – beter bekend als het Binnenhof. In de 15e eeuw werd de middeleeuwse poort de belangrijkste gevangenis van het machtige Hof van Holland. De poort werd uitgebreid met Gajolen (de cellen) en een Gerechtsgebouw.

Het was een warme dag en bij de eerste stop konden we even voelen hoe dat moest zijn geweest met twintig man in een kleine cel zonder ramen, dus geen licht en frisse lucht. Zo’n Gajol was bedoeld voor de armen, er was een ‘kakdoos’ en er werden af en toe hompen oud brood de cel ingegooid en water neergezet. Dat water kwam uit de vijver waarin ook de inhoud van de ‘kakdoos’ terecht kwam.  Nee, dan hadden de rijken het een stuk beter in een ruime kamer met een groot raam dat open kon, stoel, bureau en bed. Ook was er ‘roomservice’, er kon eten besteld worden en dat werd bezorgd in de cel. Een stuk aangenamer. Maar ook met de rijken liep het niet altijd goed af, Cornelis de Witt was één van de gevangenen die in die kamer was opgesloten. Hij werd (valselijk) beschuldigd van hoogverraad, werd uren gemarteld in de Pijnkelder en werd uiteindelijk samen met zijn broer Johan gelyncht door een woedende menigte.

Op zolder kregen we een uitleg over de verschillende werktuigen die werden gebruikt door de beul. Veel spreekwoorden herinneren daar nog aan. ‘Voor galg en rad opgroeien’, ‘voor de bijl gaan’, ‘iemand aan de schandpaal nagelen’, ‘iemand de duimschroeven aandraaien’ en ‘je geradbraakt voelen’. Na een bezoek aan de Pijnkelder konden we het museum op eigen gelegenheid bezoeken en hoorden we via een audiotour van alles over het toenmalige rechtssysteem. Dit werd uitgelegd aan de hand van het verhaal van een dienstmeisje die haar werkgeefster vergiftigd zou hebben. Ze bleef lang volhouden dat ze onschuldig was, maar na een bezoek aan de Pijnkelder veranderde dat en ‘bekende’ ze de moord samen met de echtgenoot te hebben gepleegd.

Na het bezoek aan de Gevangenpoort was het goed toeven bij Dudok, waar we koffie/thee en heerlijke taart hebben genuttigd. Het was vooral ook lekker koel binnen! Kortom een geslaagde middag. 

Leo, Marianne, Marjan, Mark, Martine en Peter

Attentie:
Door op een foto te klikken wordt deze vergroot weergegeven.